Opiekując się osobą zależną warto wiedzieć o bardzo ważnej zasadzie: Opiekuj się mną tak jakbyś chciał by się Tobą opiekowano. W chwilach zmęczenia i zwątpienia pamiętaj — to naturalne. Zatrzymaj się na moment i zapytaj siebie: czego bym pragnął, gdyby to mnie otaczano opieką.
Higiena jamy ustnej osoby leżącej
Jest to bardzo ważna czynność. Codzienna pielęgnacja jamy ustnej jest ważna także u osób w podeszłym wieku, które przebywają stale w łóżku i wymagają opieki. Utrzymanie czystości zębów i dziąseł zapobiega infekcjom, bólowi, trudnościom w jedzeniu oraz poprawia komfort.
W aptece można kupić jednorazowe szczoteczki do higieny jamy ustnej. Są bardzo miękkie i nawilżone środkiem czyszczącym, który uwalnia się przy kontakcie ze śliną. Jeśli obawiamy się zachłyśnięcia wodą, zawsze możemy zapytać o środki, po użyciu których nie trzeba płukać ust. W przypadku dużej suchości jamy ustnej przed użyciem można szczoteczkę zwilżyć wodą. Należy nią wyczyścić język oraz policzki. Najważniejsze, że środek działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Należy sprawdzać jamę ustną – zwróć uwagę na owrzodzenia, zaczerwienienia lub przykry zapach. Delikatna, regularna opieka nad jamą ustną to ważny element codziennej troski o zdrowie i komfort bliskiej osoby.
Jak dbać o protezę zębową
Na noc należy wyjąć protezę zębową, lecz nie należy jej umieszczać w pojemniku z wodą, gdyż mogą w ten sposób rozmnożyć się bakterie. Protezę można umyć specjalnym środkiem do protez, dokładnie opłukać i wysuszyć, a następnie umieścić w specjalnym pojemniku. Zaleca się, aby min. raz w tygodniu użyć specjalnego środka czyszczącego w kapsułkach.
Zwracaj uwagę na wszelkie zmiany w jamie ustnej podopiecznego, takie jak obrzęki, zaczerwienienia czy rany. W razie niepokojących objawów nie zwlekaj — skonsultuj się z dentystą lub lekarzem specjalistą.
Spożywanie pokarmów
- Zadbaj o wygodną pozycję: Podopieczny powinien siedzieć możliwie wyprostowany, aby ułatwić przełykanie i zmniejszyć ryzyko zadławienia.
- Podawaj niewielkie porcje: Niewielkie ilości pokarmu na łyżce pomagają uniknąć zakrztuszenia.
- Obserwuj trudności w połykaniu: Zwracaj uwagę na kaszel, krztuszenie się, zmieniony głos lub resztki jedzenia w jamie ustnej po połknięciu — mogą to być objawy dysfagii (zaburzeń połykania).
- Dostosuj konsystencję pokarmu: Jeśli podopieczny ma trudności z połykaniem, przygotowuj posiłki o odpowiedniej konsystencji — papkowatej, miękkiej lub zmiksowanej podanej oczywiście w apetyczny sposób — zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka.
- Unikaj pośpiechu: Karmienie powinno odbywać się spokojnie, w wolnym tempie, z przerwami na przełknięcie każdej porcji.
- Nie karm osoby leżącej: Karmienie w pozycji leżącej zwiększa ryzyko zakrztuszenia i aspiracji pokarmu do dróg oddechowych.
- Zachowaj higienę: Upewnij się, że podopieczny ma czystą jamę ustną przed i po posiłku, aby zapobiegać infekcjom oraz zadławieniom nie przetworzonych resztek pokarmu.
Czasem osoba w podeszłym wieku może mieć problem z koncentracją na jedzeniu, ze względu na nadmiar impulsów napływających z otoczenia. Dlatego ważne jest by podczas podawania posiłku ograniczyć liczbę bodźców np. ściszyć radio, wyłączyć telewizor, ograniczyć liczbę osób w pomieszczeniu. Jest to ważne, gdyż osoby starsze mogą mieć problem z rozpoznawaniem przedmiotów i kiedy ich uwaga jest rozproszona mogą nieadekwatnie określić sposób jedzenia pokarmu lub po prostu uznać że jest niejadalny.
Jak pielęgnować osobę leżącą w podeszłym wieku?
Higiena i komfort – Regularnie zmieniaj pieluchomajtki, myj skórę letnią wodą i delikatnymi środkami myjącymi. Dbaj o suchą i czystą skórę, by zapobiec odparzeniom i odleżynom.
Zmieniaj pozycję co 2–3 godziny – Pomaga to zapobiegać odleżynom i poprawia krążenie. Stosuj poduszki lub wałki, by odciążyć uciskane miejsca.
Nawilżenie i odżywienie skóry – Stosuj kremy ochronne i balsamy nawilżające, szczególnie w miejscach narażonych na podrażnienia.
Wsparcie emocjonalne – Rozmowa, dotyk, wspólne słuchanie muzyki czy oglądanie zdjęć rodzinnych mają ogromne znaczenie dla psychicznego komfortu seniora.
Zadbaj o dietę i nawodnienie – W miarę możliwości podawaj lekkostrawne, wartościowe posiłki i pilnuj regularnego przyjmowania płynów.
Pamiętaj – Twoja troska to nie tylko opieka fizyczna, ale też budowanie poczucia godności i bezpieczeństwa osoby bliskiej.